У Польшчы інфляцыя расце шосты месяц запар, і гэта яшчэ не канец. Цэны на спажывецкія тавары і паслугі ў верасні ў параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года выраслі на 4,9%, а ў параўнанні з папярэднім месяцам — на 0,1%, — паведамілі ў Галоўным статыстычным упраўленні Польшчы. У жніўні інфляцыя ў гадавым вымярэнні склала 4,3%.
Рост цэнаў у асноўным звязаны з ростам рахункаў за электраэнергію – яны былі на 11,4% вышэй, чым год таму. Базавая інфляцыя таксама паскорылася, галоўным чынам за кошт выдаткаў на ахову здароўя, што адзначыў Польскі эканамічны інстытут. Адпаведна Інстытут папярэджвае, што інфляцыя працягне расці ў кастрычніку і зменіць тэндэнцыю з лістапада. А вось пачатак 2025 года будзе моцна залежаць ад адміністрацыйных рашэнняў па цэнах на энерганосьбіты. Тым не менш, інфляцыя будзе відавочна перавышаць верхнюю мяжу мэты НБП. Лічбы пакуль наступныя: інфляцыя захаваецца на роўні 4-5% да канца года з магчымым пікам каля 6% у першым квартале 2025 года. “Вяртанне ў дапушчальны калідор ваганняў, хутчэй за ўсё, адбудзецца праз год і толькі ў жніўні – прыкладна праз 14 месяцаў пасля перавышэння мэты НБП”, – прагназуюць польскія эканамісты.
Папяровы выбух: чаму ў Беларусі становіцца больш наяўных?
“Доля наяўных у грашовай масе ў Беларусі падскочыла ў крызісы 2020 і 2022 гадоў і пасля гэтага не вярнулася да нармальнага значэння. На думку экспертаў Нацбанка, ролю адыгралі санкцыі і ценявая эканоміка”, – аналізуе сітуацыю беларуская газета “Белорусы и рынок”.
“У жніўні аб’ём наяўных грошай вырас амаль на чвэрць у параўнанні з тым самым месяцам мінулага года, паведаміў Нацбанк. Актыўна прырастае і іншы кампанент “хуткіх грошай” – сродкі на бягучых рахунках юрыдычных і фізічных асоб павялічыліся на 20%. Пры тым, што ў дробным таваразвароце працягвае расці доля безнаяўных плацяжоў. Некаторыя лічаць гэта прыкметай перагрэву эканомікі. Сама тэндэнцыя да павелічэння долі наяўных грошай у іншых грашовых агрэгатах адбываецца ў Беларусі апошнія 10 гадоў. Удзельная вага наяўных грошай у рублёвай грашовай масе вырасла з 15,4% у 2014 годзе да 23,5% у 2023 годзе. Галоўнымі фактарамі ў гэтым працэсе сталі “стабілізацыя макраэканамічнай сітуацыі і дэвалютызацыя” ў Беларусі. Дзякуючы гэтаму падвышаўся попыт на нацыянальную валюту, у тым ліку ў наяўнай форме. Аднак апошнім часам удзельнікі рынка аддаюць перавагу скарыстацца наяўнай валютай у перыяды падвышанай нявызначанасці ў эканоміцы і крызісы. Пасля нестабільнасці пачатку 2000-х гадоў толькі двойчы назіраўся экстраардынарны прырост долі наяўных грошай у грашовай масе: у жніўні 2020 года і сакавіку 2022. Першы скачок адбыўся ў перыяд «грамадска-палітычных падзей у краіне», а другі – «у сувязі з пачаткам СВА». Адпаведна і суб’екты ценявой эканомікі ў большай ступені, чым суб’екты фармальнай эканомікі, выкарыстоўваюць для разлікаў наяўныя грошы. Адпаведна, доля нефармальнай занятасці ў агульнай колькасці працоўных за пяць гадоў у Беларусі узрасла з 8 да 9,6%. Пасля ўзмацнення ў 2022 годзе эканамічных санкцый умовы гаспадарання і магчымасці рэалізацыі сваёй прадукцыі на знешнія рынкі для многіх суб’ектаў эканомікі Беларусі істотна пагоршыліся. Аднак малы бізнес у гэтых умовах дэманструе найбольшую гнуткасць і эфектыўнасць. І зноў такі часцей карыстаецца наяўнымі”, – падсумоўвае беларускае незалежнае эканамічнае выданне.
Польскія “дачнікі” даведаліся тэрмін: «да канца года не пазней»
Не пазней за канец года будзе падпісана змяненне ў распараджэнне міністра развіцця і тэхналогій Польшчы, якое прадугледжвае ўключэнне прысядзібных участкаў ва ўсе зоны планіроўкі генплана. Праект змяненняў прадугледжвае ўключэнне прысядзібных садоў ва ўсе планіровачныя зоны генплана. У кожнай з 13 зон планіроўкі будзе функцыянальны профіль прысядзібных садоў у адпаведнасці з чаканнямі Польскай асацыяцыі садаводаў і ўладальнікаў участкаў. Чакаецца, што гэта спыніць рознага кшталту непаразуменні, супакоіць настроі ў сацыяльнай групе, заклапочанай лёсам і будучыняй прысядзібных участкаў. Дзякуючы гэтай змене гмінам не трэба будзе вырашаць на стадыі генплана захаванне або ліквідацыю прысядзібных садоў. У сваю чаргу гміны, якія ўжо знаходзяцца ў працэсе распрацоўкі генеральных планаў, павінны будуць адаптаваць свае праекты да новай рэдакцыі пастановы. Згодна з дзеючым палажэннем аб праекце генеральнага плана, тэрыторыя кожнай гміны павінна быць падзелена на трынаццаць функцыянальных зон, прызначаных для выканання пэўных функцый. Згодна з палажэннем, прысядзібныя сады павінны былі размяшчацца толькі ў трох зонах, што, на думку прадстаўнікоў арганізацый, якія аб’ядноўваюць уладальнікаў надзелаў, можа прывесці да ліквідацыі існуючых садоў у іншых функцыянальных зонах.
Актуальная інфармацыя пра курсы валют у Польшчы і Беларусі
Па стане на 18 кастрычніка курс злотага, паводле Narodowego Banka Polski і ў абменных пунктах Польшчы, складае:
-за пакупку 1 даляра – 3.908 і 3.96 злотых адпаведна;
-за продаж 1 даляра – 3.987 і 3.99 злотых адпаведна;
-за пакупку 1 еўра – 4.256 і 4.29 злотых адпаведна;
-за продаж 1 еўра – 4.342 і 4.32 злотых адпаведна.
Па стане на 18 кастрычніка курс беларускага рубля, паводле Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь, выглядае наступным чынам.
У пятніцу, 18-га кастрычніка, курс даляра абваліўся адразу на 0,0171 BYN да 3,2948 BYN/USD і пакінуў максімум больш чым за год.
Беларускі рубель у апошні працоўны дзень тыдня ўмацаваўся да кошыка валют на 0,11% за кошт зніжэння долара і юаня. Умацаванне беларускага рубля да кошыка валют ідзе ўжо чацвёрты месяц запар. За гэты час ён падаражэў на 2, 46%.
Еўра сёння, як і тыдзень таму, на таргах не з`явіўся. Учора была заключана адна невялікая здзелка па абмене еўра, у выніку якой цана еўрапейскай валюты засталася на максімальным за тыдзень роўні 3, 6060 BYN / EUR. Афіцыйны курс еўра на сёння – 3,5960 BYN/EUR. Па выніках тыдня еўравалюта патаннела на 0,0140 BYN.
Калі б вы, паважаныя слухачы, напачатку студзеня гэтага года адкрылі ўклад у беларускіх рублях у банках Беларусі, то да бягучага моманту ён павялічыўся б прыблізна на 9-10 працэнтаў.
Беларускае Радыё Рацыя
