Беларускі спектакль пра шалёнае жыццё менскіх падлеткаў на пачатку 90-ых паказваюць у Варшаве. Пастаноўка – прэм’ера ад Свабоднага Тэатру па п’есе Максіма Дасько “Onyx”.

Пра праект рэжысёрка тэатральнага твору Юлія Шаўчук распавяла нашаму радыё.
РР: Назавіце тры прычыны, чаму варта наведаць гэты спектакль?
– Па-першае, гэта вельмі пазітыўны і энергічны спектакль, які дапаможа падняць настрой. Па-другое, гэта сапраўды выдатны тэкст. Калі я граю ў гэтым спектаклі, я разумею, што цяпер, пакуль я ў падлеткавым узросце, гэта магчыма, але пазней такой магчымасці ўжо не будзе. Ну і, нарэшце, гэта спосаб адчуць прыемную настальгію.
РР: А з чым асабіста ў вас асацыююцца 90-я? Чаму вы вырашылі далучыцца да гэтай пастаноўкі?
– Ну, я вырашыла гэта даўно. Спачатку трэба было зрабіць чытку, але я не люблю чыткі — гэта сумна і нецікава для мяне. Таму я адразу пачала ствараць вобраз спектакля. Гэта быў конкурс драматургіі ад “Вольнага тэатра”, і Максім атрымаў Гран-пры. Было неабходна зрабіць чытку, таму я ўзяла нашых студэнтаў.
– Калі табе ўжо 30, гэта ўжо не тая энергія, каб граць 18-гадовых. Таму я вырашыла, што спектакль стане не толькі творчым працэсам, але і навучаннем для маладога пакалення. Я казала ім: “Гэта складаная праца, вам трэба трымацца разам, як адзін кулак, таму што, калі хтосьці адзін сыплецца, сыплецца ўсё адразу”.
– Я падкрэслівала: “Калі вы будзеце сапраўды граць, я буду ўспрымаць вас як артыстаў, а не проста людзей, што займаюцца тэатрам у гуртку”. Учора нават адзначылі, што яны ўжо выглядаюць як прафесійныя акцёры. Вядома, заўсёды ёсць куды расці, але гэта вельмі каштоўны навучальны вопыт.
РР: Раскажыце, як адбіраліся акцёры? Хто цяпер выходзіць на сцэну?
– Гэта нашы падлеткі, цяпер ім 18–20 гадоў. Мы набіралі тэатральны курс ужо падчас эміграцыі. Гэта дзеці эмігрантаў, якія пераехалі сюды разам з бацькамі.
– Першы спектакль быў прысвечаны дзяцінству. Пасля бацькі хацелі адказаць ім, і з’явіўся спектакль пра пасляваеннае дзяцінства і жыццё пасля ўцёкаў. Потым я ўзяла двух чалавек у іншы праект. Так атрымалася, што асноўны склад акцёраў застаўся тым жа, акрамя аднаго хлопца — Жэні. Ён украінец, але вельмі добра вывучыў беларускую мову. Калі глядзець спектакль, цяжка паверыць, што ён не беларус. Мы запрасілі яго, бо не хапала хлопчыка, акрамя Ромы. Жэня пагадзіўся, і цяпер у нас сапраўды выдатны акторскі склад.
РР: Спектаклі ўжо прайшлі. Якія водгукі?
– Пакуль што ўсе водгукі станоўчыя. Але нават калі б былі негатыўныя, гэта не мэта — спадабацца ўсім. Калі спектакль выклікае эмоцыі, гэта ўжо добра. Я, шчыра кажучы, думала, што бацькі будуць незадаволеныя праз вялікую колькасць ненарматыўнай лексікі, але гэта ўсё словы аўтара, мы нічога свайго не дадалі.
РР: Гэта значыць, вы стараецеся дакладна прытрымлівацца аўтарскага тэксту?
– Так.
РР: Хто прыходзіць на спектаклі? Гэта ў асноўным сябры і сваякі акцёраў?
– Не толькі. Спачатку, вядома, гэта беларусы, якія пераехалі. Часам здаецца, што мы нікуды і не з’язджалі — тыя ж людзі, што хадзілі на спектаклі ў Менску, цяпер прыходзяць тут.
– Потым з’яўляецца новая хваля гледачоў: калі спектакль добры, ён распаўсюджваецца “па сарафанным радыё”. У выніку прыходзяць і тыя, хто раней нават не чуў пра “Вольны тэатр”.
РР: Наступныя спектаклі пройдуць у першыя выходныя сакавіка. Чаму вырашылі паставіць іх менавіта цяпер?
– Гэта выпадковасць. Мы доўга працавалі, бо акцёры вучацца і працуюць, было складана сабраць усіх. Нарэшце, мы ўсё падрыхтавалі і не хацелі больш адкладаць.
Цалкам размову слухайце ў далучаным файле:
Наступным разам спектакль “Onyx” можна будзе ўбачыць 8 і 9 сакавіка ў Музеі Вольнай Беларусі (ul. Foksal 11). З рэжысёркай пастаноўкі Юліяй Шаўчук гутарыла Марына Савіцкая.
Беларускае Радыё Рацыя






