МЗС Літвы патрабуе адказаў пасля смерці грамадзяніна ў беларускай турме. 25 гадоў з пачатку пашырэння НАТА на ўсход. Боснія і Герцагавіна – уступленне ў ЕЗ не за гарамі? Падрабязнасці свежых матэрыялаў замежнай прэсы даведаемся ў аглядзе Вольгі Сямашкі.
Урад Літвы патрабуе адказаў пасля смерці грамадзяніна ў беларускай турме. „Грамадзянін Літвы, арыштаваны на мяжы Літвы і Беларусі, сканаў у беларускай турме. Улады Літвы даведаліся пра смерць толькі пасля неаднаразовых спробаў звязацца з затрыманым», – перадае еўрапейскае выданне Euronews.
«Было зроблена шмат просьбаў, напісана шмат лістоў, зроблена шмат заклікаў аб сустрэчы. адказу не было. У адказ на ноту міністэрства атрымала званок з беларускіх устаноў пра тое, што арганізаваць сустрэчу немагчыма, таму што грамадзянін Літвы ўжо мёртвы. Здзіўленыя і абураныя гібеллю грамадзяніна Літвы літоўскія ўлады патрабуюць тлумачэнняў ад беларускіх калег. Нагадаем, што Сяргей Ціханоўскі ўваходзіць у лік некалькіх вядомых апазіцыянераў, якія знаходзяцца ў зняволенні ў Беларусі, пра якіх, па словах сваякоў, нічога не было чуваць ужо год ці больш. Святлана Ціханоўская заклікала генеральнага сакратара ААН Антоніу Гутэрыша ўмяшацца ў сітуацыю з Беларуссю наконт лёсу палітзняволеных», – піша еўрапейскае выданне.
Чвэрць стагоддзя таму тры краіны – Чэхія, Польшча і Венгрыя – адначасова ўступілі ў НАТА. Пашырэнне альянсу на ўсход было смелым крокам, але гэтая інвестыцыя акупілася, – такі каментар даў цяпер экс-прэзідэнт ЗША Біл Клінтан, які стаяў тады ў руля ўлады ў Вашынгтоне. Еўрапейская прэса таксама піша аб значнасці гэтага кроку ў святле рэалій дня сённяшняга. На партале wPolityce былы міністар абароны Польшчы Ян Парыс піша пра тое, што на ўсходзе альянсу варта было б выйсьці за свае межы.
«Праблемай для Еўропы цяпер з’яўляецца не толькі вайна ва Украіне, але і адносіны з агрэсіўнай Расеяй, якая не прымае нармальнае супрацоўніцтва. Для Польшчы і Еўропы спыненне агню ва Украіне, дасягнутае за кошт размяшчэння там войскаў саюзнікаў, было б пераважней, чым сітуацыя, пры якой Украіна абаранялася б ад Расеі, не маючы шанцаў на ваенны поспех. Украіна, якая выклікае прыхільнасць гарантыямі бяспекі, абараняла б мір у Еўропе куды надзейней, чым Украіна, якая змагаецца супраць Расеі. Зразумела, на сапраўдны момант Украіна мае патрэбу ў максімальна шырокіх пастаўках узбраенняў, з тым каб яна магла весці перамовы з больш моцнай пазіцыі», – піша польскае выданне.
Еўракамісія выступіла з афіцыйнай рэкамендацыяй пачаць перамовы аб уступленні ў Еўрасаюз Босніі і Герцагавіны. Гэтая дзяржава падала заяўку на ўступленне ў ЕЗ у 2016 годзе, а ў снежні 2022 года атрымала статус кандыдата. Як заявіла старшыня Еўракамісіі Уршуля фон дэр Ляен, з тых часоў Боснія і Герцагавіна ў значнай ступені рушыла наперад на сваім шляху ў Еўразвяз. На сваёй нарадзе 21-22 сакавіка кіраўнікі дзяржаў і ўрадаў краін ЕЗ прымуць рашэнне аб тым, ці пачынаць неабходныя перагаворы. Як адзначае венская газета Kleine Zeitung, прыём новых чальцоў дазваляе ЕЗ сярод іншага абмяжоўваць непажаданы для сябе ўплыў.
«Цяпер толькі Косава вымушана марнець у статусе тых, хто чакае «еўрапейскай перспектывы». Заходнія Балканы, Украіна, Малдова, Грузія і Турцыя затрымаліся недзе паміж, на зусім розных узроўнях, і ўсяго такіх краін – дзесяць. Сербія была партнёрам Еўразвяза па перамовах на працягу дзесяці гадоў і цяпер, падобна, адышла ад ЕЗ далей, чым была да таго дня, калі падала заяўку на сяброўства. Расейскія, турэцкія ці кітайскія «астравы» у сэрцы Еўропы сталі б у палітычным сэнсе бесперапынным «загараджальным агнём». Так што для новага Еўрапарламента і Еўракамісіі гэтыя пытанні стануць аднымі з галоўных выклікаў», – папярэджвае аўстрыйскае выданне.
Еўразвяз і Швейцарыя імкнуцца заключыць новае пагадненне. У мінулую пятніцу Берн абнародаваў свой перамоўны мандат, а ў мінулы аўторак «зялёнае святло» перамовам дала і Рада ЕЗ.
Перагаворы плануецца пачаць у сакавіку. У 2021 годзе Швейцарыя выйшла з падобных перамоваў па рамачным пагадненні. Нацыянальная прэса па-рознаму ацэньвае сёлетнюю спробу. Цюрыхскі штотыднёвік Sonntags Zeitung каменя на камені не пакідае ад палітыкі ўладаў.
«Прафаннай памылкай стаў ужо адзін той факт, што мандат, з якім Швейцарыя пачне перамовы ў Брусэлі, апублікаваны ў інтэрнэце. Адпаведна, яго можа прачытаць і партнёр па перамовах. Намер міністра замежных спраў Швейцарыі Касіса весці перамовы з ЕЗ, не заручыўшыся падтрымкай як прафсаюзаў, так і еўраскептыкаў з правапапулісцкай Швейцарскай народнай партыі, а таксама цэнтрыстаў – гэта еўрапалітычнае самагубства. Касісу відавочна бракуе ўмення складаць выгодныя саюзы. У цяперашнім выглядзе правал рэферэндуму непазбежны. Дзіўна, чаму Касіс на гэта пайшоў. Выклікае здзіўленне і той факт, што Федэральная рада дала зялёнае святло гэтай самагубнай місіі», – піша швейцарскае выданне.
Беларускае Радыё Рацыя
