Калеснікава выказалася пра Еўропу і дыялог з Лукашэнкам. Пераезд Святланы Ціханоўскай у Польшчу. «Савет міра» Трампа: Беларусь, Бельгія і Канада.
Беларуская апазіцыйная лідар Марыя Калеснікава ў першым пасля вызвалення інтэрв’ю Financial Times заклікала еўрапейскія краіны шукаць дыялог з Лукашэнкам. «Чым большая будзе ізаляцыя Беларусі ад Еўропы, тым больш яна будзе вымушана збліжацца з Расеяй. Гэта робіць Беларусь менш бяспечнай і менш прадказальнай для Еўропы», — сказала Калеснікава падчас інтэрв’ю ў Берліне. Гаворачы пра свае перажыванні на мяжы з Менскам, калі яна вярталася назад з парваным пашпартам і рызыкавала 11‑гадовым тэрмінам, Калеснікава адзначыла: «Цяпер я разумею, што гэта быў нейкі кінематаграфічны момант. Але гэта не было імпульсіўна. Задоўга да гэтага я вырашыла, што палітык павінен дзяліць лёс свайго народа — і не толькі ў хвіліны ўзлёту».
Калеснікава таксама выказала падзяку ўдзельнікам вызвалення: «Я надзвычай удзячная Дональду Трампу, украінскай баку і іншым удзельнікам вызвалення». Аднак яна падкрэсліла крытычны погляд на еўрапейскі падыход да Беларусі: «Як чалавек з еўрапейскім мысленнем, я не разумею, чаму Еўропа не пачала размаўляць з Лукашэнкам раней за ЗША. Відавочна, што Германія, напрыклад, мае значна больш сувязей з Беларуссю, чым Штаты». Калеснікава адзначыла, што санкцыі і абмежаванні сталі моцным ударам для «высокаеўрапеізаваных» беларусаў: «Краіна калісьці была лідарам па колькасці выдадзеных шэнгенскіх віз ЕЗ. Еўропа павінна рабіць інакш». Яна заклікала да дыялогу, які мог бы прывесці да гуманітарных крокаў: вызвалення палітвязняў, допуску незалежных СМІ і НДА ў Беларусь.
«Думаю, ясна, што я не сыходжу з палітыкі. Аднойчы рэжым зменіцца, і да гэтага моманту там не павінна быць выпаленага поля. Мы павінны рыхтаваць глебу». Калеснікава распавяла таксама пра ўмовы ў турме і тое, як яна захоўвала духоўную свабоду: «Я траціла па два гадзіны ў дзень на ёгу і практыкаванні — гэта быў час для медытацыі», «прачытала 700 кніг з турэмнай бібліятэкі і напісала яшчэ дзве», «танцавала і радавалася жыццю — калі чула Стынга ці Адэль, была шчаслівая: цывілізацыя існуе, а сцены — проста дэкарацыі».
….
Прем’ер-міністр Літвы Інга Ругінене заявіла, што не бачыць «ні выгоды, ні страты», калі лідарка беларускай апазіцыі Святлана Ціханоўская пераедзе з Вільні ў Варшаву. Паводле яе, гэта яе асабістае рашэнне, і пераезд не павінен змяняць характар сувязяў паміж Літвой і беларускімі апазіцыйнымі коламі. Ругінене падкрэсліла, што кантакты з апазіцыяй моцныя — і не толькі са Святланай, бо апазіцыя ўключае значна больш людзей. Гэтая пазіцыя была выказана ў інтэрв’ю Delfi.lt.
«Гэта яе асабістае рашэнне — вырашаць, што яна хоча». «Я не бачу ні дадатковай карысці, ні страт. Нашы кантакты з беларускай апазіцыяй вельмі цесныя — і не толькі са Святланай», – цытуе прэм’ер-міністра літоўскае выданне. Пасля з’яўлення інфармацыі аб пераездзе, дыпламатычны саветнік Ціханоўскай Дзяніс Кучынскі пацвердзіў перанос часткі офіса ў Варшаву, пры гэтым офіс у Вільні працягне дзейнасць у сувязі з змененай сітуацыяй па бяспецы. Ціханоўская пераехала ў Літву пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года, вынікі якіх не былі прызнаныя Захадам, а Лукашэнка абвясціў сябе пераможцам. Сацыялагічныя даследаванні паказалі, што фактычна перамогу атрымала Ціханоўская.
….
Па дадзеных NBC News, Белы дом апублікаваў спіс з 22 краін, якія, як адзначалася, увайшлі ў «Савет міра». Акрамя Бельгіі і ЗША, у спісе былі: Азербайджан, Аргенціна, Арменія, Бахрэйн, Балгарыя, Венгрыя, Егіпет, Інданезія, Іарданія, Казахстан, Катар, Косава, Марока, Манголія, ААЭ, Пакістан, Парагвай, Саудаўская Аравія, Турцыя і Узбекістан. У спісе не было Беларусі, хоць Аляксандр Лукашэнка 20 студзеня падпісаў дакумент аб уступленні ў арганізацыю. Паводле інфармацыі NBC, Бельгія таксама была ўключана ў спіс памылкова, замест Беларусі. Віцэ-прэм’ер Бельгіі Максім Прэво пракаментаваў: «Бельгія не падпісвала статут Савета міру. Паведамленне пра гэта няслушнае. Мы хочам, каб Еўропа выступіла адзіным і скаардынаваным адказам. Як і ў многіх еўрапейскіх краінах, у нас ёсць некаторыя сумневы адносна гэтай прапановы». NBC сцвярджае, што Бельгія падпісала дакумент, але змяніла рашэнне ў апошні момант, хоць афіцыйныя ўлады гэта абвяргаюць.
Запрашэнне ўвайсці ў «Савет міра» атрымала і Канада, але Дональд Трамп яго адклікаў асабіста праз пост у сацсетцы Truth Social, звярнуўшыся да прэм’ер-міністра краіны Марка Карні. Адмова была зроблена пасля прамовы Карні на форуме ў Давосе, дзе ён крытыкаваў сучасную сусветную палітыку, адзначаючы, што «вялікія дзяржавы выкарыстоўваюць эканамічную інтэграцыю, мытныя тарыфы і іншыя інструменты для прымусу “сярэдніх дзяржаў”». У цэлым запрашэнні атрымалі каля 60 краін, больш за палову з якіх далі сваю згоду. Краіны ЕЗ, за выключэннем Балгарыі і Венгрыі, альбо адмовіліся ад удзелу, альбо не каментавалі запрашэнне. Вялікабрытанія таксама не падпісала статут.
Агляд падрыхтавала Вольга Сямашка, Беларускае Радыё Рацыя
