Ці працуюць беларускія палітвязні для палітыка AfD Ёрг Дорнаў? Літва спрабуе прыцягнуць Лукашэнку да суду. Колькі ў сярэднім алкаголю выпівае беларус?
Згушчаюцца хмары над нямецкім прадпрымальнікам і дэпутатам саксонскага ландтага Ёргам Дорнаў – уладальнікам цыбульнай плантацыі ў Беларусі, на якой выкарыстоўвалася праца палітвязняў. Каналы n-tv і RTL выпусцілі інтэрв’ю з былым палітвязнем, бардам Сяргеем Чарняком, які працаваў на гэтай плантацыі і распавёў пра ўмовы працы, якое разбірае нямецкае выданне Nachrichtenfernsehen.
“Журналісты высветлілі, што Дорнаў, які асабіста знаёмы з гарадзенскім губернатарам Уладзімірам Каранікам, наведваў Беларусь з 2019 па 2021 год больш за дваццаць разоў, а яго жонка рэгулярна адпачывае ў Лідзе. Сам парламентарый працягвае хавацца ад прэсы і нават не з’явіўся на першае пасяджэнне ландтага на мінулым тыдні. Саксонскі дэпутат AfD Дорнаў ўдзельнічае ў цыбульнай ферме ў Беларусі. Выглядае на тое, што людзей, якія там працуюць, асудзіў рэжым Лукашэнкі і зараз зняволеныя па палітычных прычынах. Гэтая інфармацыя таксама адпавядае справаздачам беларускай праваабарончай арганізацыі “Вясна”, якая падкрэслівае, што карная праца для палітвязняў – агульны інструмент прыгнёту рэжыму Лукашэнкі. Рэжым, з якім Ёрг Дорнаў, відавочна, добра стасуецца. У рамках AfD ён лічыцца расейскім палітыкам правага крыла. 13-га Лютага 2022 г., за некалькі дзён да пачатку расейскай агрэсіўнай вайны ва Украіне, ён апублікаваў фота начальніка Крамля Уладзіміра Пуціна ў ваеннай вопратцы на сваім профілі ў Facebook. Сярод іх ён піша: “Які прэзідэнт. Вось чаму вы можаце толькі зайздросціць расейскаму народу”. Пры гэтым Дорнаў гадамі быў звычайным госцем у Беларусі. Жонка Дорнаў таксама рэгулярна едзе ў Беларусь, у тым ліку ў горад Ліда. На прыватным уліковым запісе Instagram яна паказвае сябе на экскурсіях, шашлыках у горадзе і ў навакольным рэгіёне з сябрамі, сваякамі і двума сабакамі”, – піша нямецкае выданне.
“Размясціўшыся ў невялічкай канфэрэнц-залі цэнтральнага віленскага гатэлю на пяцьдзясят месцаў, літоўскія юрысты, пракуроры і беларуская апазіцыя задаліся жорсткім пытаннем – пра Беларусь забыліся? Хватка рэжыму не аслабла. Вымусіўшы сотні тысяч людзей ратавацца ўцёкамі, Аляксандр Лукашэнка дапамог Маскве ўварвацца ў суседнюю Украіну. Наступныя расейскія ваенныя злачынствы зацямнілі катаванні і масавыя рэпрэсіі ў Менску пасля выбараў у жніўні 2020 года”, – піша літоўскае выданне lrt.lt.
“Літва імкнулася дапамагчы ў адпор, распачаўшы ў снежні 2020 года расследаванне магчымых злачынстваў супраць чалавечнасці пад універсальнай юрысдыкцыяй, што дазваляе нацыянальным судам пераследаваць асоб за сур’ёзныя злачынствы, у тым ліку генацыд, учыненыя ў іншых краінах. Але амаль чатыры гады праз гэта мала што можна паказаць. Нягледзячы на збор доказаў, 60 пацярпелых і выяўленне дзясяткаў злачынцаў, Вільня не выдала ніводнага ордара на арышт. Намеснік генеральнага пракурора Літвы Саўлюс Вярсецкас адбіваўся ад крытыкі наконт таго, што следства наляцела на цагляную сцяну. Але вымярэнне заняло два дзесяцігоддзі ў падобным выпадку, калі Вільня даследавала савецкія ваенныя злачынствы ў студзені 1991 года, якія адбыліся пасля спробы Масквы вярнуць кантроль над краінай праз некалькі месяцаў пасля таго, як Літва абвясціла незалежнасць. У выпадку з Беларуссю, намякнуў пракурор, было б лепш, каб краіна «стала дэмакратычнай і сама будзе вяршыць правасуддзе». Для некаторых літоўскіх юрыстаў і прадстаўнікоў беларускай апазіцыі гэта было прыкметай таго, што пракуратура краіны марудзіць і чакае змены палітычных вятроў. Нягледзячы на просьбы да еўрапейскіх партнёраў далучыцца, Вільня цяпер адна ў сваім імкненні прыцягнуць Лукашэнку да адказнасці – ідэя стварэння сумеснага трыбуналу была адхіленая, а іншыя краіны не далучыліся да расследавання Літвы. Падобнае, паралельнае расследаванне ў Польшчы было маўкліва замоўчана. Па словах адваката, які прадстаўляе інтарэсы некалькіх пацярпелых, які гаварыў на ўмовах ананімнасці, каб не паўплываць на справу, гэта сведчыць аб тым, што праваахоўныя органы краіны чакаюць палітычнай волі – у Літве ці ў цэлым у Еўразвязе – прыняць меры і наступныя крокі. Дэпутат Еўрапарламента ад Літвы і былы суддзя канстытуцыйнага суда Дайнюс Жалімас таксама сказаў, што «не робячы нічога, мы заахвочваем беспакаранасць». Але Жалімас памыляўся. Напружаныя дыскусіі ў невялікай канферэнц-зале выклікалі шок у Менску. Літаральна праз некалькі дзён пасля вераснёўскай канферэнцыі Лукашэнка паскардзіўся расейскім дзяржаўным СМІ – Вільня спрабуе вывезці яго ў Гаагу. То праўда. 30 верасня МКС у Гаазе ў прэс-рэлізе прызнаў, што атрымаў накіраванне ад Літвы для расследавання злачынстваў супраць чалавечнасці, учыненых у Беларусі з боку акурат Лукашэнкі”, – канстатуе літоўскае выданне.
“У пераліку на абсалютны алкаголь на душу насельніцтва ва ўзросце ад 15 гадоў у Беларусі прыпадае 10,9 л спіртнога ў год. Прычым, паводле звестак Белстата, якія апублікаваў Myfin, самымі запатрабаванымі застаюцца моцныя напоі”, – піша амерыканскае выданне The Bell.
У натуральным выражэнні ў 2023 годзе сярэдні дарослы беларус выпіваў 11,5 л алкаголю. Прычым самымі пітушчымі з’яўляюцца Магілёўская і Віцебская вобласці. Там гэтая лічба складае 12,5 і 12,2 л адпаведна. А менш за ўсё п’юць алкагольныя напоі ў Гомельскай вобласці — 11 л. Па статыстыцы ў пераліку на абсалютны алкаголь больш за 52% у агульным спажыванні спіртнога ў Беларусі прыпадае на гарэлку і лікёра-гарэлачныя вырабы, крыху больш за 22% — на піва. Доля вінаградных вінаў складае каля 4,5%, а вось чарніла — больш за 10%. На шампанскае прыпадае менш за 3%. Цікава, што і ў абсалютных лічбах, і ў пераліку на чысты алкаголь спажыванне спіртнога ў Беларусі зніжаецца ўжо як мінімум два гады. Гэта адпавядае высновам сацыёлагаў, якія лічаць, што спажыванне спіртнога ў краіне будзе скарачацца і далей”, – падкрэслівае амерыканскае выданне.
Агляд сусветнай прэсы пра Беларусь падрыхтавала Вольга Сямашка
