Беларусь выкарыстоўвае людзей як пешак улады. Чым Беларусь звяртае на сябе ўвагу ЗША? Беларусам не так лёгка атрымаць прытулак у Швецыі.
Паведамленні пра фізічныя і псіхалагічныя катаванні, якія падвяргаецца ў турме Марыя Калеснікава, прыцягнулі ўвагу заходняй прэсы да становішча палітвязняў у Беларусі, а некаторыя выданні задаюцца пытаннем, чаму Захад не змог дамагчыся вызвалення Калеснікавай у рамках абмену зняволенымі.
„Сёння відавочна, што такі шанец быў, але ім не скарысталіся, бо заходні бок», – як справядліва падкрэслівае Redaktions Netzwerk Deutschland, – «праігнараваў заклікі дэмакратычных сіл і палічыў за лепшае не ўскладняць перамовы з Крамлём па пакетнай дамове».
«Чаму падчас буйнога абмену палоннымі ў жніўні не выпусцілі аніводнага палітвязня з Беларусі, хаця да гэтага прыклаў руку сам Лукашэнка? Адказ: таму што ён выкарыстаў здзелку для ўтрымання ўлады не так, як яго расейскі калега Уладзімір Пуцін. Калі прыгледзецца, Беларусь — гэта ўсё патроху. Суагрэсар, таму што краіна дала расейцам сваю тэрыторыю ў якасці плацдарма для нападу на Украіну. Але і пасярэднік, бо 28 лютага 2022 года і яшчэ двойчы ў сакавіку 2022 года расейская і ўкраінская дэлегацыі сустракаліся на перамовах у Беларусі. І што беларускія афіцыйныя асобы і сам Лукашэнка неаднаразова падкрэслівалі, што Беларусь павінна ўдзельнічаць у мірных перамовах. Лукашэнка занепакоены тым, што яго краіну пакінуць без увагі, калі справа дойдзе да ўсталявання новага сусветнага парадку паміж Захадам, Расеяй і Украінай, калі баявыя дзеянні ва Украіне скончацца. Крэмль проста скажа: «Мы не захапілі цалкам Украіну, але мы захапілі Беларусь». Як вынік – ніхто з беларускіх палітзняволеных не быў вызвалены, а толькі расейскія. І тут мае ўплыў не толькі становішча самой Беларусі ў рэгіёне. Беларуская апазіцыя мае фундаментальную праблему ў тым, што яна неабавязкова мае доступ да рычага, які яе расейскія калегі паспяхова выкарыстоўваюць для вызвалення палітвязняў: злачынцаў з асяроддзя аўтакрата ў заходніх турмах», – наракае нямецкае выданне.
«Многія амерыканцы зразумелі, якую небяспеку нясуць для ЗША сумныя вынікі ў галіне правоў чалавека і аўтарытарныя рэпрэсіі ў такіх краінах, як Расея і Кітай. Але як быць з меншымі краінамі, якімі кіруюць аўтарытарныя рэжымы? Чаму амерыканцы павінны пра іх клапаціцца? Беларусь прапануе добры аргумент, чаму яны павінны», – піша міжнароднае выданне Іsans.
«Ёсць відавочная маральная прычына: амерыканскія і агульначалавечыя каштоўнасці нідзе не павінны цярпець незаконных уладароў, а павінны стаяць побач з Ціханоўскай і народам Беларусі. Але ёсць і асноўныя прычыны нацыянальнай бяспекі, не ў апошнюю чаргу звязаныя з гібрыднымі аперацыямі, накіраванымі на дэстабілізацыю ЗША, партнёраў у рэгіёне і магчымая прысутнасць у Беларусі расейскай ядзернай зброі. Варта таксама адзначыць, што Беларусь удзельнічала ў абмене палоннымі, які адбыўся 1 жніўня, затрымаўшы грамадзяніна Германіі і асудзіўшы яго па надуманых абвінавачваннях у тэрарызме. Нельга забываць і пра затрыманне Пратасевіча, калі Лукашэнка загадаў вайскоўцам прымусіць грамадзянскі авіялайнер Ryanair, які ляцеў з Афін у Вільню, прызямліцца ў Беларусі. Пры гэтым Лукашэнка падвергнуў небяспецы ўсіх 123 пасажыраў самалёта і, па сутнасці, займаўся паветраным пірацтвам. Як быццам гэта было недастаткова дрэнна, некалькі месяцаў праз Лукашэнка вырашыў адпомсціць некалькім суседнім з Беларуссю дзяржавам за падтрымку санкцый супраць яго і яго рэжыму. Ён завабліваў уцекачоў і шукальнікаў прытулку з Блізкага Усходу, Афрыкі і Паўднёвай Азіі і выціскаў іх да межаў з Польшчай, Латвіяй і Літвой. Некалькі былі забітыя ў працэсе. Калі б не Лукашэнка, Пуцін, магчыма, не змог бы пачаць сваё поўнамаштабнае ўварванне ва Украіну ў лютым 2022 года. На гэтым фоне раз’яднанасць у заходнім мысленні на ўзаемасувязі ўнутранага і знешняга ў Беларусі даецца ў знакі. Захад у значнай ступені праігнараваў падзеі ўнутры Беларусі. А калі і звяртаў увагу, у тым ліку перад прэзідэнцкімі выбарамі 2020 года, то рабіў гэта контрпрадуктыўна», – падкрэслівае міжнароднае выданне.
СМІ распаўсюдзілі гісторыю беларускай сям’і, якой адмовілі ў даванні прытулку ў Швецыі і дэпартавалі ў Беларусь. DW публікуе дадзеныя ад кіраўніка Народнай амбасады Беларусі ў Швецыі Зміцера Васэрмана, які лічыць, што, хоць сапраўднасць аднаго з прадстаўленых журналістам дакументаў выклікае сумневы і ў цэлым зніжае давер да гісторыі сям’і, першапачаткова ў прытулкуім адмовілі з надуманай нагоды.
«Па дадзеных Васэрмана, у 2023 годзе шведскія ўлады адмовілі ў прытулак 98% беларусаў, станоўчы адказ атрымалі толькі тры чалавекі. Адмову атрымаў нават былы аператар Сяргея Ціханоўскага. Гэта паказвае, што Швецыя проста нічога не разумее аб тым, што адбываецца ў Беларусі. Тым не менш прадстаўнікі Народнага пасольства змаглі дабіцца дыялогу з міграцыйным агенцтвам Швецыі, якое прызнала, што іх інфармацыя пра Беларусь «не адлюстроўвае рэальнасць, якая існуе пасля 2020 года». Нягледзячы на тое, што з лютага 2024 года інфармацыя аб сітуацыі ў РБ была актуалізаваная, падчас разгляду справаў аб дэпартацыі беларусаў у судах яна чамусьці не ўлічвалася. Аднак нядаўна міграцыйнае агенцтва Швецыі аб’явіла, што перагледзіць справы аб прадастаўленні прытулку беларусам. Інфармацыя пра гэта з’явілася на сайце Шведскага радыё. Дадзенае рашэнне было прынятае агенцтвам яшчэ ў пачатку тыдня і не звязанае з апошнім выпадкам дэпартацыі беларусаў, гісторыя якіх выклікала сумневы ў беларускіх праваабаронцаў», – адзначае нямецкая служба DW.
Агляд сусветнай прэсы пра Беларусь падрыхтавала Вольга Сямашка
