Беларусь на лаве падсудных. У Беларусі рэлігійным арганізацыям забаранілі крытыкаваць уладу. 2025 – год падзення ВУП у Беларусі?
Калі большасць меркаваных зверстваў адбываюцца ў краінах, якія не ўваходзяць у Міжнародны крымінальны суд, як МКС можа выканаць свой мандат, каб «пакласці канец беспакаранасці вінаватых у самых сур’ёзных злачынствах, якія выклікаюць міжнародную заклапочанасць»? “Нядаўні зварот Літвы з просьбай правесці расследаванне ў дачыненні да Беларусі прапануе адказ”, – лічыць міжнароднае выданне TheProjectSyndicate.
“У той час як Беларусь не з’яўляецца дзяржавай-удзельніцай МКС, Літва з’яўляецца, і, паводле яе звароту, ёсць «разумныя падставы меркаваць», што злачынствы супраць чалавечнасці, такія як дэпартацыя, пераслед і іншыя бесчалавечныя дзеянні, былі здзейснены часткова на яе ўласнай тэрыторыі, пакласці іх у юрысдыкцыю МКС. Гэта першы раз, калі дзяржава-ўдзельнік МКС перадала ў суд дзяржаву, якая не з’яўляецца ўдзельнікам МКС, у сувязі з паводзінамі, якія адбываюцца на яе тэрыторыі. Гэта таксама першы раз, калі вышэйшыя беларускія кіраўнікі, у тым ліку прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка, сутыкнуліся з разглядам у міжнародным судзе, нягледзячы на іх шматгадовыя намаганні па ліквідацыі ўнутранай апазіцыі, у тым ліку жорсткі разгон народных пратэстаў, выкліканых прэзідэнцкімі выбарамі 2020 года. МКС і яго дзяржавам-удзельнікам, магчыма, не хапіла неабходных рэсурсаў або інфармацыі для правядзення расследавання гэтых дзеянняў, або ім проста не хапала волі, асабліва з улікам дыпламатычных наступстваў, якія непазбежна суправаджаюць перадачу справы. Але Літва не можа дазволіць сабе раскошы ігнараваць сітуацыю ў Беларусі. Каля 3,2 мільёна мірных грамадзян Беларусі, больш чым усё насельніцтва Літвы, уехалі ў краіну за апошнія гады, у асноўным у перыяд рэпрэсій вакол выбараў 2020 года, і больш за 60 тысяч, баючыся за сваю асабістую бяспеку, пасяляюцца там надоўга. Аднак для МКС перадача справы выклікае сур’ёзныя праблемы. Суд абмежаваны з пункту гледжання патэнцыялу, рэсурсаў і палітычнай падтрымкі. Між тым, прырода і частата канфліктаў – і зверстваў (ваенныя злачынствы, злачынствы супраць чалавечнасці і генацыд) – хутка мяняюцца. У рэшце рэшт, наступствы зверстваў, учыненых у дзяржавах, якія не ўваходзяць у МКС, усё часцей распаўсюджваюцца на тэрыторыі, якія ўваходзяць у юрысдыкцыю МКС.
Пры гэтым Лукашэнка непакоіцца, што судовы пераслед МКС перашкодзіць яму гуляць ролю ў будучых мірных перамовах паміж Расеяй і Украінай. Што тычыцца Літвы, урад просіць МKС закрыць прававы прабел, які такія дзяржавы, як Беларусь, выкарыстоўваюць для арганізацыі ўварванняў і вядзення гібрыднай вайны ў суседніх краінах, а таксама каб прадэманстраваць Лукашэнку і іншым аўтарытарным уладам, што іх дзеянні маюць наступствы. Вы можаце быць самапрызначаным «апошнім і адзіным дыктатарам у Еўропе» ў адну хвіліну, а ў наступную хвіліну чакаць суда па крымінальных абвінавачваннях у Гаазе”, – падкрэслівае міжнароднае выданне.
….
“У Беларусі рэлігійным арганізацыям забаранілі крытыкаваць уладу”, – піша міжнароднае выданне РИСУ – Рэлігійна-інфармацыйнай службы Украіны.
“У Беларусі Упаўнаважаны па справах рэлігій Аляксандр Румак заявіў, што рэлігійныя арганізацыі не могуць крытыкаваць дзяржаву: «Спробы крытыкаваць дзяржаву, падвяргаць асуджэнню дзеяння дзяржавы ў падтрыманні грамадскага парадку – усяму гэтаму даецца ацэнка». Пра гэта паведамляе ТГ-канал Хрысціяне супраць вайны. «Ёсць прыклады сярод прадстаўнікоў розных канфесій, калі да адказнасці прыцягваліся святары за тыя ці іншыя дзеянні. Тут дзяржава паказвае, што любому такому выпадку будзе давацца ацэнка ў адпаведнасці з заканадаўствам», – сказаў Румак. Па дадзеных «Хрысціянскай візіі» на сённяшні дзень той ці іншай форме пераследу па палітычных прычынах падвергліся 21 праваслаўны, 31 рыма-каталіцкі, 5 грэка-каталіцкіх і 29 пратэстанцкіх служыцеляў. На сённяшні дзень 1 праваслаўны і 2 каталіцкія святары з’яўляюцца палітвязнямі”, – перадае міжнароднае выданне Рэлігійна-інфармацыйнай службы Украіны.
….
Эканамісты даследчага цэнтра Beroc апублікавалі маніторынг эканамічнай сітуацыі ў Беларусі ў кастрычніку 2024 года. З яго вынікае, што ў наступным годзе беларускую эканоміку чакае запаволенне прыросту ВУП з 4,5 працэнта да 1-2 працэнтаў. Дэфіцыт знешняга гандлю таварамі і паслугамі чакаецца ў памеры 0-2 працэнты ВУП, а беларускі рубель можа аслабнуць на 4-6 працэнтаў.
“Такія паказчыкі змяшчаюцца ў базавым сцэнары развіцця, адзначаюць эканамісты. Паводле іх ацэнкі, рызыка адхілення ад гэтага сцэнарыя высокая, пры гэтым аналітыкі лічаць, што беларускія ўлады “назапасілі дастаткова сур’ёзны масіў кампетэнцый у частцы рэагавання на крызісныя з’явы”.
Аналітыкі звяртаюць увагу на востры дэфіцыт кваліфікаванай рабочай сілы, які захоўваецца. Са жніўня 2023-га па жнівень 2024 года колькасць занятых у эканоміцы зменшылася на 32,5 тысячы чалавек – з-за адтоку рабочай сілы за мяжу і дэмаграфічнай сітуацыі. Гэты фактар змушае працадаўцаў падвышаць заработныя платы і дужацца за ўтрыманне кадраў. “У нармальных умовах такія абставіны прывялі б да росту інфляцыі, аднак у Беларусі гэтага не адбываецца з-за сістэмы адміністрацыйнага кантролю цэн. Гэта яшчэ больш ускладняе сітуацыю як для прыватных, так і для дзяржаўных прадпрыемстваў, а таксама адбіваецца на бюджэтнай нагрузцы, узмацняючы эканамічныя рызыкі”, – адзначаюць аналітыкі.
Беларускае Радыё Рацыя
