- У Беларусі з пачатку года затрымалі 55 людзей, што вярнуліся ў краіну
- Па меры прыбліжэння Беларусі да Расеі яе мова знікае
- Беларусі знойдзена брацкая магіла Халакосту
„Супраць паловы з іх былі ўзбуджаныя адміністрацыйныя справы, супраць 17 чалавек – крымінальныя , паведамляе беларускі праваабарончы праект “Вясна”. Праваабаронцы адзначаюць, што рэальная колькасць беларусаў, якія падвергліся пераследу, можа аказацца яшчэ больш з-за непаўнаты звестак», – перадае DW.
„Прычынай для пераследу могуць стаць фота з пратэстаў у 2020 годзе, данаты, каментарыі ў сацыяльных сетках, “экстрэмісцкія” рэпосты, фота з бел-чырвона-белай сімволікай, якія знаходзяць у тэлефонах і сацыяльных сетках, фота з акцый салідарнасці за мяжой”, – гаворыцца ў паведамленні на сайце “Вясны”.
Акрамя таго, на мяжы працягваюцца дбайныя праверкі грамадзян Украіны. Іх могуць дапытваць да шасці гадзін, а тых, хто кажа, што едзе ў Расею, прымушаюць купіць білет на самалёт з Менска, паведамілі праваабаронцы. У 2023 годзе, паводле звестак “Вясны”, пры ўездзе ў Беларусь былі затрыманы сама меней 125 чалавек», – піша DW.
«Лукашэнка дазволіў Расеі дамінаваць ва ўсіх сферах жыцця Беларусі. Беларусы перажываюць новую хвалю русіфікацыі, калі Масква пашырае сваё эканамічнае, палітычнае і культурнае панаванне, каб пераняць ідэнтычнасць свайго суседа. Гэта не першы раз. Расея пры царах і ў часы Савецкага Саюза навязвала Беларусі сваю мову, сімвалы і культурныя інстытуты. Але з распадам СССР у 1991 годзе краіна пачала сцвярджаць сваю ідэнтычнасць, і беларуская мова ненадоўга стала дзяржаўнай мовай, а бел-чырвона-белы нацыянальны сцяг замяніў версію чырвонага сярпа і молата», – заўважае амерыканскае выданне The EastBay Times.
«Але ўсё змянілася ў 1994 годзе, калі да ўлады прыйшоў былы савецкі калгасны чыноўнік Аляксандр Лукашэнка. Аўтарытарны лідар зрабіў расейскую мову дзяржаўнай, нароўні з беларускай, і пазбавіўся нацыяналістычнай сімволікі.
Цяпер, калі Лукашэнка кіруе краінай больш за тры дзесяцігоддзі, ён дазволіў Расеі дамінаваць ва ўсіх аспектах жыцця ў Беларусі – краіне з насельніцтвам 9,5 мільёнаў чалавек. Беларускую мову, якая, як і расейская, выкарыстоўвае кірыліцу, ужо амаль не чуваць на вуліцах Менску і іншых буйных гарадоў.
Афіцыйная справа вядзецца на рускай мове, якая дамінуе ў большасці СМІ. Лукашэнка гаворыць толькі па-расейску, а чыноўнікі часта не карыстаюцца роднай мовай. Краіна залежыць ад расейскіх крэдытаў і танных энерганосьбітаў і стварыла палітычны і ваенны альянс з Масквой, што дазволіла прэзідэнту Уладзіміру Пуціну размясціць войскі і ракеты на сваёй тэрыторыі, якая выкарыстоўвалася ў якасці плацдарма для вайны ва Украіне. «Я разумею, што наша Беларусь акупаваная. …А хто там прэзідэнт? Не Лукашэнка. Прэзідэнт — гэта Пуцін», — сказала Святлана Алексіевіч, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры 2015 года і жыве ў Германіі ў фактычнай эміграцыі. «Нацыя прыніжаная, і беларусам будзе вельмі цяжка ад гэтага акрыяць». Пераследуюцца дзеячы беларускай культуры, зачынены сотні яе нацыяналістычных арганізацый. Эксперты кажуць, што Масква імкнецца рэалізаваць у Беларусі тое, што Крэмль меў намер зрабіць у суседняй Украіне, калі там пачалася вайна ў 2022 годзе. Лукашэнка высмейвае родную мову, маўляў, «па-беларуску нічога вялікага нельга выказаць. …У свеце толькі дзве вялікія мовы: руская і англійская». У размове з расейскімі дзяржаўнымі СМІ Лукашэнка распавёў, як калісьці Пуцін дзякаваў яму за тое, што расейская мова стала дамінуючай у Беларусі», – падкрэслівае амерыканскае выданне.
«Парэшткі 12 дарослых і 11 дзяцей былі знойдзеныя ў Стрэшыне, акупаваным нацыстамі мястэчку, дзе ў 1939 г. яўрэі складалі амаль 30% насельніцтва. Раней беларускія вайскоўцы раскапалі брацкую магілу вязняў яўрэйскага гета, створанага нацыстамі падчас Другой сусветнай вайны ў Берасці», – піша міжнароднае выданне The Jewish News Daily Edition.
«Парэшткі 12 дарослых і 11 дзяцей ва ўзросце ад аднаго да сямі гадоў знойдзены ў горадзе Стрэшын на паўднёвым усходзе Гомельскай вобласці, дзе ў 1939 годзе жылі каля 40 тысяч яўрэяў. Мяркуецца, што 23 ахвяры загінулі ў мясцовым гета, якое было акупавана войскамі нацысцкай Германіі ў жніўні 1941 года і пацярпела ад высокай смяротнасці з-за жудасных умоў. У той час як ніякіх доказаў пакарання не было знойдзена, былі знойдзены ключы і іржавая куля ад вінтоўкі. Беларускія СМІ паведамлялі, што мясцовы жыхар, які набыў дом у Стрэшыне каля 15 гадоў таму, знайшоў целы падчас работ, якія праводзіліся на тэрыторыі. Але, як сцвярджае JBN, ён вырашыў нікому не паведамляць пра знаходку, хоць ён і многія мясцовыя жыхары ведалі, што гэта астанкі габрэяў, якія загінулі ў мясцовым гета. Мяркуецца, што з Гомеля паходзяць ад 3 да 4 тысяч ахвяр Халакосту. У 2019 годзе,падчас будаўнічых работ у брацкай магіле ў Берасці былі знойдзены косці каля 1000 целаў», – піша The Jewish News Daily Edition.
Вольга Сямашка, Беларускае Радыё Рацыя
