Роварам, на аўтобусе ці традыцыйна пешшу – пачалося паломніцтва на Грабарку ля Сямяцічаў. Гэтае праваслаўнае свяцілішча на Падляшшы, Святая Гара Грабарка, спакон вякоў прыцягвае паломнікаў на свята Спаса (Прэабражэння Гасподняга).
Галоўныя рэлігійныя ўрачыстасці праходзяць напярэдадні і ў сам дзень свята 18 і 19 жніўня, на свята Прэабражэння паводле старога стылю.
Традыцыя паломніцтваў у гэтае месца бярэ свой пачатак у 1710 годзе. Менавіта тады мясцоваму жыхару прысніўся сон, што ўсе, хто дасягне гэтага месца і нап’ецца вады з крыніцы, будуць выратаваны ад эпідэміі халеры. У той час на Падляшшы бушавала эпідэмія халеры. Пасля цудоўных вылячэнняў там была пабудавана капліца, а пазней — праваслаўная царква. З таго часу і існуе звычай усталёўваць на ўзгорку драўляныя крыжы. Цяпер сярод дрэў стаяць тысячы з іх. Кожная група паломнікаў ставіць крыж, а многія пакідаюць свой уласны, які носяць з рознымі асабістымі намерамі.
Найбуйнейшыя паломніцкія групы пачалі прыбываць у Грабарку пасля Другой сусветнай вайны, калі галоўныя праваслаўныя святыні (Пачаеў, Жыровічы) апынуліся па-за межамі Польшчы.
Гісторыя арганізаваных паломніцтваў на Спаса пачалася ў 1986 годзе. Найпеш пешшу з Беластока, а на шляху далучаліся ахотыня і прыходзілі пад вечар напярэдадні Спаса. І тады і сёння беластоцкае паломніцтва на Грабарку ладзіць Брацтва Праваслаўнай Моладзі Беластоцка-Гданьскай епархіі ў Польшчы. Цягам гадоў з іншых месцаў Падляшша пачалі арганізоўвацца паломнітвы на свята Прэабражэння Гасподняга. З Бельска, Гайнаўкі, Сямяціч, Саколкі, ці Яблачына (паўднёвае Падляшша – там жа і праваслаўны манастыр святога Ануфрыя з пачатку 16 стагоддзя, дарэчы ніколі не пераведзены на Уніяцтва), але таксама з Варшавы. Побач пешых, самых традыцыйных паломніцтваў, арганізуюцца і паломніцівы на аўтобусах, асабліва з Паўночнай і Заходняй Польшчы, хаця цяпер таксама з Беластока ці Бельска. Ну і цікавінка апошніх 11 гадоў, паломніцтва на раварах. Асобнай групай будуць салдаты і афіцэры сілавых структур, якіх паломніцтва пройдзе некалькі кіламетраў, традыцыйна адбудзецца 18 жніўня і адправіцца з Семятыч; яе арганізуе Праваслаўны вайсковы ардынарыят Войска Польскага.
Самае доўгае па маршруце Паломніцтва ладзіцца, менавіта з Саколкі. Сёлета пачалося яно 13 жніўня. Беластоцкае пачнецца 15-га.
Цягам многіх гадоў у абодвух паломніцтвах ішлі праваслаўныя вернікі з Беларусі. Аднак ад пяці гадоў так з увагі на пандэмію каронавіруса, а пазней грамадска-палітычную сітуацыю ў Беларусі ды складанасці ўезду ў Польшчу паломнікаў з Беларусі няма. Дзіўнае, што з такой шматтысячнай беларускай дыяспары ў Польшчы (ад 150 да 300 тысяч) не сарганізавалася дагэтуль група праваслаўных паломнікаў.
Варта дадаць, што на Свята Прэабражэння Гасподняга Святую Гару Грабарку наведвалі два прэзідэнты Польшчы: Браніслаў Камароўскі і Анджэй Дуда, Былі праваслаўныя іерархі паасобных патрыярхатаў, між іншым, Канстанцінопальскага і Александрыйскага, але і звычайныя вернікі і духоўныя асобы з-за мяжы, хаця бы манахі з Афона, ці з Грузіі.
Святая Гара Грабарка называецца ў Польшчы таксама Праваслаўнай Чанстаховай (з увагі на каталіцкія пілігрымкі на Ясную Гару ў Чанстахове), а Свята Прэабражэння Гасподняга лічыцца адным з 12-ці галоўных святаў у гадавым календары царквы.
Для тых якія збіраюцца на свята, яшчэ інфармацыя:
6:00 – Святая Літургія
8:00 – Асвячэнне вады
10:00 – Святая Літургія
17:30 – Прывітанне Іерархаў
18:00 – Служба ў гонар Перамянення Гасподняга
23:00 – Служба за памерлых – Паніхіда
Аўторак, 19 жніўня 2025 г.
Перамяненне Гасподняе
1:00 – Святая Літургія I
4:00 – Святая Літургія II
6:30 – Святая Літургія III
9:30 – Святая Літургія і ўрачыстая працэсія з асвячэннем садавіны.
Юрка Ляшчынскі, Беларускае Радыё Рацыя
