Жэшув і Беласток – лідары па яўцы (удзельніцтве) сярод школьнай моладзі.
Паводле звестак, сабраных Польскім прэсавым агенцтвам (PAP) у ваяводскіх гарадах, найбольшы працэнт вучняў, якія ўдзельнічаюць ва ўроках рэлігій, назіраецца ў Жэшуве (77,6%) і Беластоку (72,9%). Найменшы працэнт — у Шчэціне (36%) і Вроцлаве (35%). Гэта тычыцца пачатковых і звышпачатковых школаў (ліцэяў, тэхнікумаў і прафесійных).
Згодна з дадзенымі, прадастаўленымі PAP гарадской ўправай Жэшува, 77,6% усіх вучняў гэтага горада заявілі пра сваю гатовасць удзельнічаць ва ўроках рэлігійнай адукацыі. Гэта самы высокі зарэгістраваны ровень удзельніцтва ў Польшчы. У пачатковых школах ён складае 90%, а ў сярэдніх — 64,5%.
Беласток заняў другое месца. Звесткі, сабраныя гарадскай управай Беластока паказваюць, што з агульнай колькасці, 72,9% вучняў ва ўсіх тыпах школ удзельнічаюць ва ўроках рэлігійнай адукацыі. У пачатковых школах крыху больш за 90% наведваюць урокі Закону Божага, а ў сярэдніх — 51%.
У пачатковых школах Беластока 18 300 дзяцей наведваюць урокі каталіцкай рэлігій, больш за 3000 вучняў — праваслаўнай , а 73 вучні — рэлігій іншых канфесій. У сярэдніх школах больш за 8700 вучняў наведваюць урокі каталіцкага Закону Божага, больш за 1200 вучняў — праваслаўнага, а 29 вучняў — іншых канфесій. Гэта ў нейкі, але прыблізны спосаб прадстаўляе канфесійны склад насельніцтва Беластока. Праваслаўныя складаюць не больш чым 16-18 % жыхароў.
У іншых ваявадскіх гарадах адсотак дзяцей і моладзі, якія ходзяць на урокі Закону Божага, меншае. І так:
Катавіцы займаюць трэцяе месца па гэтым паказчыку. У пачатковых школах урокі рэлігій наведваюць 73% вучняў, а ў сярэдніх — 21%. Агулам 53% вучняў удзельнічаюць у гэтых занятках.
У школах Ольштына 50,4% вучняў заявілі, што будуць наведваць урокі рэлігійнай адукацыі. У пачатковых школах 22% з іх адмовіліся. У сярэдніх школах ровень адсеву дасягнуў 91%.
Згодна з дадзенымі, прадастаўленымі уладамі Познані, 43,7% вучняў ва ўсіх тыпах школ паведамілі пра наведванне ўрокаў рэлігійнай адукацыі. У сталіцы Вялікай Польшчы ўрокі рэлігійнай адукацыі наведваюць 62,97% вучняў пачатковых школ і 21,71% вучняў лцэяў. У тэхнікумах гэты паказчык яшчэ ніжэйшы, бо складае 18,54%, а ў прафесійна-тэхнічных школах — 11,40%.
Сітуацыя вельмі падобная ў Варшаве.
Уроцлаў і Шчэцін – гарады з самым нізкім роўнем удзельніцтва дзяцей і школьнай моладзі ва ўроках Закону Божага.
У Шчэціне ў гэтым навучальным годзе назіралася зніжэнне цікавасці да ўрокаў рэлігійнай адукацыі. 36% усіх вучняў паведамілі пра ўдзел.
«У гэтым годзе амаль 55% вучняў наведваюць урокі рэлігій ў пачатковых школах. Што тычыцца сярэдніх школ, то толькі 6% вучняў заявілі, што будуць наведваць гэтыя заняткі.
Цікавасць да гэтых урокаў вышэйшая ў пачатковых школах.
Ужо год запар мы назіраем зніжэнне колькасці вучняў, зацікаўленых у наведванні ўрокаў рэлігійнай адукацыі. Гэта зніжэнне тычыцца як вучняў пачатковых, так і сярэдніх школ», — сказала Марта Куфель, прэс-сакратар гарадской управы Шчэціна.
«Мы ўжо год запар назіраем зніжэнне колькасці вучняў, зацікаўленых у наведванні ўрокаў рэлігійнай адукацыі. Гэта зніжэнне тычыцца як вучняў пачатковых, так і сярэдніх школ Шчэціна».
Ва ў Уроцлаве самы нізкі працэнт вучняў, якія жадаюць удзельнічаць у гэтых уроках. У гэтым навучальным годзе толькі 35% вучняў сталіцы Ніжняй Сілезіі наведваюць урокі рэлігіі. У пачатковых школах гэты паказчык перавышае 52%, а ў сярэдніх — больш за 10%. У мінулым навучальным годзе ў пачатковых школах гэты працэнт быў крыху вышэйшым і перавышаў 54%. Наведвальнасць урокаў рэлігіі ў сярэдніх школах была падобнай.
Міністэрства нацыянальнай адукацыі нядаўна ўнесла змены ў арганізацыю ўрокаў рэлігіі і этыкі. Першыя змены ўступілі ў сілу ў пачатку папярэдняга навучальнага года — 2024/2025. З верасня 2024 года гэтыя ўрокі можна будзе праводзіць у міжкласных групах, і атрыманыя адзнакі не ўлічваюцца ў сярэднім ў школьным пасведчанні. Апошняе змяненне ўступіла ў сілу 1 верасня гэтага года — урокі рэлігіі або этыкі цяпер праводзяцца па адной гадзіне на тыдзень.
Карацей, Беласток і Жэшув з аднаго боку, а Уроцлаў і Шчэцін з другога – гэта чарговы доказ на «ментальны» падзел у Польшчы. Паслядоўнасць – гэта вынікі выбараў (за каго, за якога кірунку партый) у большасці галасуюць жыхары гэтых гарадоў і рэгіёнаў. А гэта супадае з тым, што ва Уроцлаве і Шчэціне людзі зарабляюць больш, чым у Беластоку і Жэшуве.
Юрка Ляшчынскі, Беларускае Радыё Рацыя
