Бальцана (па італьянску Bolzano, па-нямецку Bozen) крыху больш чым стотысячны горад, які ляжыць на поўначы сучаснай Італіі і ёсць цэнтрам аднайменнай аўтаномнай правінцыі. Праз горад працякае рака Адзіджэ, якая дзеліць яго на старую і навейшую часткі.
Рака Адзіджэ
Горад увасабляе ў сабе адразу дзве культуры – нямецкамоўную і канешне італьянскую. Гэта адчуваецца ва ўсім – размовах жыхароў (73% – італьянцы, 25 – немцы), стылю архітэктуры, планіроўцы і забудове гораду, а найперш візуальна – гэта відаць па двухмоўных шыльдах. Зусім невялікая частка жыхароў размаўляе таксама на малавядомай шырокаму колу ладынскай мове (ладынцы – нешматлікі народ так званай рэтараманскай групы).
Аматарам спорту Бальцана вядомы найперш аднайменным хакейным клубам, які найбольш тытулаваны ў Італіі, а апошнім часам выступае ў больш моцным чэмпіянаце Аўстрыі
Некаторыя крыніцы называюць Бальцана сама дарагім горадам у Італіі з-за высокіх коштаў камунальных паслугаў. Горад вельмі чысты і дагледжаны, веснавой парой на яго вуліцах асаблівы спакой і зусім мала турыстаў.
Адна з старых вулічак гораду
У старажытнасці Бальцана забудоўваўся на балотах, пасля краху Рымскай імперыі гэтая тэрыторыя належала ў розны час остготам, франкам, лангабардам, баварам. У1227 годзе ён перайшоў да Тырольскага графства, а ў 1366 годзе – да Габсбургаў.
Да 1918-19 гадоў Бальцана і наваколлі належалі да графства Ціроль, якое ўваходзіла ў Аўстра-Венгерскую імперыю. У 1919 годзе мірнай дамовай быў замацаваны пераход у Італію, а ў наступныя гады, пасля прыходу да ўлады Беніта Мусаліні пачалася актыўная італізацыя рэгіёну.
Від з цэнтра горада на наваколлі
У гістарычным цэнтры Бальцана мноства архітэктурных помнікаў, а кампазіцыйным цэнтрам ёсць Пляц Вальтэр, забудаваны ў 1808 годзе і названы ў гонар Вальтэра фон дэр Фогельвэйдэ, найбольш ведамага сярэднявечнага германскага паэта, які жыў у 12-13 стагоддзях.
Помнік паэту Вальтэру
У горадзе досыць шмат утульных рэстаранчыкаў і старых гатэляў
У храмах Бальцана моляцца як па-італьянску, так і па-нямецку, але больш 30-40 чалавек набажэнствы не збіраюць. Пры тым абсалютная бальшыня ідэнтыфікуе сябе як хрысціяне.
Катэдральны сабор
Уваход у галоўную святыню горада
Інтэр’ер храма, дзе моляцца па-нямецку
Праз мост ідзе дарога да мясцовай “Труумфальнай аркі”.
Знак на рондзе напамінае пра нядаўнюю Белую Алімпіяду.
Горад толькі абуджаецца пасля зімы
Агулам для Бальцана характэрны памяркоўны, няспешны лад жыцця мясцовых жыхароў і нейкія асаблівыя спакой, утульнасць і ўпэўненасць.
Ладзік Майніч, Беларускае Радыё Рацыя, фота аўтара
