W Kijowie zakończyło się Forum Ostrogskiego, gdzie białoruscy i ukraińscy eksperci, politycy i dziennikarze dyskutowali o sposobach rozwiązania kluczowych problemów oraz o współpracy ukraińsko-białoruskiej.
Nasza koleżanka Olga Siamaszka omówiła wyniki spotkania i perspektywy na przyszłość białoruskich sił demokratycznych Białorusi z uczestniczką Forum, przewodniczącą Rady Koordynacyjnej Andżeliką Mielnikową:
Myślę, że nie pomylę się, jeśli powiem, że Forum Ostrogskich jest dziś największą konferencją białorusko-ukraińską. Organizatorami są «Free Belarus Center», Centrum Dialogu Europejskiego, Instytut Sfery Politycznej oraz Rada Polityki Zagranicznej «Ukraiński Pryzmat». Wszystko to przy wsparciu Fundacji Friedricha Naumanna, Fundacji Friedricha Eberta na Ukrainie. Jak wiadomo, w sobotę i niedzielę w ciągu tych dwóch dni odbyło się szereg dyskusji panelowych z udziałem zarówno polityków, jak i dyplomatów, ekspertów międzynarodowych zarówno z Białorusi, jak i Ukrainy.
Niestety, mogłam być jedynie pierwszego dnia konferencji, bo pierwszego dnia, podczas dyskusji panelowej, zabrałam głos na temat strategii Ukrainy wobec Białorusi. Razem ze mną stronę białoruską reprezentowali Franak Wiaczorka i Wadim Kabanczyk. Debatę prowadzili deputowani Rady Najwyższej Ukrainy Siarhiej Sobolew i Oleksij Honczarenko oraz nasz szanowny przedstawiciel specjalny, Igor Kizim ( były ambasador Ukrainy na Białorusi ‒ przyp. red.).
Brałam udział w pierwszej konferencji Ostrogskich we Lwowie w 2022 roku, dlatego mogę powiedzieć, że od tamtego czasu nic się nie zmieniło. Owszem, wspieramy się nawzajem, uczestniczą ci sami ludzie, te same struktury, które wyrażają swój pozytywny stosunek do siebie, ale do tej pory, powiedzmy sobie szczerze, nie ma wspólnej strategii. Nie ma strategii Ukrainy wobec Białorusi. Nie ma strategii Rządu Ukrainy wobec sił demokratycznych Białorusi. Nie ma jasno udokumentowanego stanowiska wobec reżimu Łukaszenki.
Pierwszą rzeczą, jaką zaproponowałam podczas dyskusji panelowej, był dialog strategiczny. Obydwa kraje powinny usiąść przy okrągłym stole i wspólnie wypracować taką strategię, tak jak to robimy obecnie ze Stanami Zjednoczonymi i Unią Europejską. Bardzo bym chciała, co zaproponowałam, żeby powstał jakiś dokument końcowy, być może memorandum, który obejmowałby wszystkie kwestie, które omawialiśmy podczas tych konferencji panelowych.
Podczas konferencji poruszaliśmy kwestie bezpieczeństwa i problemy Białorusinów na Ukrainie, czyli naszych ochotników, rozmawialiśmy o programach młodzieżowych. Wszystkie propozycje, które zostały omówione, można byłoby zapisać w takim dokumencie. Dlaczego dialog strategiczny jest ważny? Bo można byłoby prowadzić rozmowy już na wyższym szczeblu – w siedzibie Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy. Wybrać specjalne grupy robocze, które nie tylko spotkają się i raz w roku porozmawiają. Nie, chodzi mi o takie grupy robocze, w których skład wchodzi strona ukraińska, może też i białoruska, czyli politycy, eksperci i przedstawiciele np. służby migracyjnej, przedstawiciele różnych struktur rządowych. A takie grupy można, moim zdaniem, podzielić na: regionalną politykę bezpieczeństwa, prawa człowieka, więźniów politycznych. Na Białorusi też są więźniowie polityczni, którzy mają obywatelstwo ukraińskie, jeśli się nie mylę, jest to 7 osób, dlatego problem jest wspólny.
Wiemy, że wielu Białorusinów mieszka już na Ukrainie i prowadzi tam interesy. Kwestia przedsiębiorczości i sektora prywatnego również mogłaby być częścią takiego strategicznego dialogu. Kultura i tożsamość, a co dziś najważniejsze, polityka społeczna. Nasi ludzie, czyli ochotnicy i wolontariusze, tak naprawdę nie mają żadnych praw, właśnie strona ukraińska ma obowiązek zająć się tym i ostatecznie rozwiązać tę kwestię.
Posłuchaj całej rozmowy w załączonym pliku: racyja.com/by
Białoruskie Radio Racyja
