Wydział Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu w Białymstoku i Stowarzyszenie East Partners są organizatorami międzynarodowej konferencji „Ćwierć wieku po Giedroyciu. Polska strategia na następne dekady”. 10 grudnia jej pierwsza część „O strategicznym dziedzictwie „Kultury” odbyła się w Auli Magna Pałacu Branickich, a druga – „Następne ćwierćwiecze” – w Bibliotece Uniwersyteckiej im. Jerzego Giedroycia w Białymstoku.
W konferencji biorą udział, m.in. prezydent Aleksander Kwaśniewski, premier Jan Krzysztof Bielecki, prezydent Bronisław Komorowski, politycy i przedstawiciele władz samorządowych.
Jacek Brzozowski
I choć oficjalny program konferencji nie wspomina wprost o Białorusi, wojewoda podlaski Jacek Brzozowski zapewnił, że kwestia białoruska będzie brana pod uwagę w tym roku, jak i w latach następnych:
– Pogląd Giedroycia jest akceptowalny dla Białorusi, Ukrainy, krajów bałtyckich i Rosji. Sam redaktor paryskiej „Kultury” mówił o tym w 1998 roku, odbierając doktorat honoris causa w Białymstoku. Warto przypomnieć, że jest on pierwszym doktorem, który otrzymał doktorat w sposób oczywisty i naturalny. Mówimy o wydarzeniach w kontekście Ukrainy.
Profesor Oleg Łatyszonek, jeden z najbardziej uznanych badaczy historii i tożsamości Podlasia, również zwrócił uwagę na znaczenie konferencji w kontekście współczesnych wyzwań:
– Wyniki tej konferencji są bardzo interesujące. Nie ma tu nic konkretnie o Białorusi, ale Białoruś leży w Europie Wschodniej, na wschód od Polski. A tu są ludzie, którzy rządzili państwem, polityką wschodnią, i nie tylko wschodnią. Sytuacja na świecie i w naszym regionie jest bardzo napięta. Musimy zastanowić się, co robić.
Międzynarodowa konferencja w Białymstoku poświęcona jest reinterpretacji intelektualnego i politycznego dziedzictwa Jerzego Giedroycia. Dotyka także tematy poszukiwania nowych kierunków polskiej strategii w regionie, gdzie kwestie bezpieczeństwa i współpracy na Wschodzie pozostają kluczowe.
Podczas konferencji większość prelegentów w taki czy inny sposób poruszała temat Białorusi. Wspominano chociażby Mińsk Litewski – miejsce urodzenia Jerzego Giedroycia, a obecnie stolicę Białorusi – Mińsk.
Prelegenci podkreślają, że w każdych okolicznościach trzeba znaleźć sposób na nawiązanie kontaktu z Białorusią. Osobno omówiono miejsce Ukrainy we współczesnej polityce polskiej.
Podczas dyskusji „Jaka perspektywa rysuje się przed stosunkami polsko-ukraińskimi?” zabrała głos specjalistka ds. Ukrainy Bogumiła Berdychowska. Poruszono kwestię istnienia skrajnie prawicowej partii Brauna, wrogiej Ukrainie. Zagrożeniem była obawa przed publiczną polemiką wokół stosunków polsko-ukraińskich.
Oddzielnie poruszono kwestię historii Wołynia i roli rosyjskiej propagandy, która próbuje wpływać na stosunki polsko-ukraińskie.
Historyk, wicedyrektor Centrum Mieroszewskiego Łukasz Adamski powiedział:
– Większość Ukraińców chce rozmawiać z Polakami o wspólnej historii i dążyć do dialogu. Trudno znaleźć dwa narody, które mają wspólne spojrzenie na historię. Groby przodków powinny być pamiętane i pielęgnowane.
Prezydent Aleksander Kwaśniewski wygłosił wykład na temat „Polskiej polityki zagranicznej 25 lat po śmierci redaktora „Kultury”.
Białoruskie Radio Racyja
