Z Pawłem Łatuszką, zastępcą szefa Zjednoczonego Gabinetu Przejściowego i szefem Narodowego Zarządu Antykryzysowego rozmawiamy o wydarzeniach w polityce zagranicznej i udziale w nich Białorusi.
RR: Odbyło się wiele spotkań w Europie, na których omawiano kwestię Ukrainy. Donald Tusk powiedział, że od wczoraj Europa się zmieniła, teraz będzie musiała sama wziąć odpowiedzialność za swoje bezpieczeństwo. Jak ocenia Pan te procesy i jakie miejsce zajmuje w nich Białoruś?
Paweł Łatuszka: Głównym powodem zintensyfikowania kontaktów w polityce zagranicznej Unii Europejskiej z udziałem Wielkiej Brytanii są ostatnie decyzje Stanów Zjednoczonych Ameryki, które, niestety, mają na celu osłabienie pozycji Ukrainy w obliczu potencjalnych negocjacji w sprawie zawieszenia broni lub pokoju. Jest to kwestia gwarancji bezpieczeństwa samej Europy, a także gwarancja dodatkowego bezpieczeństwa dla Ukrainy. Są to także gwarancje, które mogą zostać wdrożone, jeśli negocjacje pokojowe lub dotyczące zawieszenia broni dojdą do skutku.
Europa rozumie, że jej bezpieczeństwo leży w rękach samej Europy. Decyzje są podejmowane nie tylko słowami i nie tylko apelami motywującymi siebie nawzajem. 6 marca w Brukseli ogłoszono dodatkowe wydatki na zwiększenie potencjału obronnego Unii Europejskiej. Zaplanowano, że każdy kraj zwiększy wydatki na obronę średnio o 1,5 proc., co w ciągu czterech lat da łącznie 650 mld euro. Dodatkowe 150 miliardów euro zostanie przeznaczone na pożyczki dla państw członkowskich Unii Europejskiej, które zostaną przeznaczone specjalnie na cele obronne. Wykorzystane zostaną również możliwości samego budżetu Unii Europejskiej. Są to zatem trzy źródła dodatkowego finansowania.
Nawiasem mówiąc, ważne oświadczenia padły w tym tygodniu także ze strony poszczególnych krajów – na przykład Francji. Prezydent Francji Macron wręcz podkreślił, że Rosja stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa Europy i Francji. Niestety, prognozy nie są zachęcające i wskazują na to, że Rosja może rozpocząć wojnę z Unią Europejską, a Francja musi być na to przygotowana. Francja oświadczyła, że jest gotowa rozpocząć konsultacje w sprawie rozciągnięcia parasola nuklearnego na państwa członkowskie Unii Europejskiej, również w nawiązaniu do najnowszego stanowiska Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Bardzo ważne oświadczenie złożył w piątek również polski premier. Wszystko to będzie miało wpływ i na nas – Białorusinów. Teraz następuje prawdziwy historyczny punkt zwrotny. Prawie wszyscy w Europie zdali sobie sprawę, że nie można liczyć na współpracę euroatlantycką. Stany Zjednoczone Ameryki w praktyce potwierdziły swoje stanowisko, że nie są gotowe zagwarantować bezpieczeństwa Europy i że Europa musi polegać wyłącznie na sobie. Dlatego też odbyło się bardzo mocne wystąpienie premiera Polski w polskim parlamencie, a prezydent wystąpił z inicjatywą zapisania w Konstytucji kwoty 4% wydatków na obronę. Będzie to obowiązek każdego rządu, a w Polsce odbędą się szeroko zakrojone reformy wojskowe, które faktycznie rozpoczną się w najbliższych tygodniach. Polska planuje zwiększyć swoją armię o 500 tys. ludzi. Nawiasem mówiąc, wszystko to mówi się w kontekście obrony. A kiedy słyszę na przykład tezę, że NATO się rozszerza, to przepraszam, co to oznacza? NATO nie inicjuje agresji, nie okupuje innych terytoriów. Są to kraje, które pragną przystąpić do Unii Europejskiej i NATO, wybierają swoje rządy w sposób demokratyczny, rządy wdrażają tę politykę, a w każdym kraju przeprowadzane jest referendum powszechne, aby zdecydować o tym, czy przystąpić do Unii Europejskiej i NATO. Na podstawie tych decyzji kraje pukają do drzwi sojuszu, prosząc o akceptację.
Posłuchaj całej rozmowy na stronie: racyja.com/by
Białoruskie Radio Racyja
