Pomysł postawienia krzyża upamiętniającego bojowników o Białoruś zrodził się podczas obchodów 100. rocznicy proklamowania Białoruskiej Republiki Ludowej, zorganizowanych przez Białoruskie Towarzystwo Kulturalne „Chatka” 25 marca 2018 roku. Postanowiliśmy wtedy uczcić pamięć tych, którzy walczyli o wolną i demokratyczną Białoruś. Wielu z nich wciąż nie ma grobu, zmarli gdzieś na zesłaniu sowieckim, rozstrzelani w Kuropatach lub za murami NKWD.
W Gdańsku, nad morzem, osiedliły się rodziny białoruskich działaczy, aresztowanych po II wojnie światowej za marzenia o swojej prawdziwej ojczyźnie i pracę na jej rzecz. Można tu wymienić choćby agronoma Bolesława Łapyra z Głębokiego czy psychiatrę Stanisława Hrynkiewicza, którzy tragicznie zakończyli życie, nie wiadomo gdzie i kiedy. W Gdańsku, przed wojną, zmarł Wiaczesław Adamowicz, jeden z przywódców antybolszewickiego ugrupowania „Zielony Dąb”, ale miejsce jego spoczynku pozostaje nieznane.
Podczas gdy uzyskiwaliśmy niezbędne zgody od władz miasta Gdańska i Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, w 2020 roku, po sierpniowych wyborach w Białorusi, w wyniku protestów społecznych pojawiły się nowe ofiary reżimu.
Architekt Stanisław Szymański przygotował projekt krzyża, a jego wykonawcami będą kamieniarz Roman Liebrecht i stolarz Jan Ossowski. Musimy pokryć koszty materiałów na krzyż i jego montaż. Apelujemy do sumień wszystkich Białorusinów o poparcie naszej inicjatywy i wsparcie finansowe naszego projektu. Krzyż z kamiennymi tablicami zostanie ustawiony na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku i będzie miejscem pamięci o naszych przodkach i bojownikach o Białoruś.
Białoruskie Towarzystwo Kulturalne „Chatka”
Numer konta: 46 1600 1462 1026 9334 3000 0002
Białoruskie Towarzystwo Kulturalne
Tytuł przelewu: Darowizna na cele statutowe
lub
